بزرگترین اشتباه تجاری تاریخ؛ چرا وسترن یونیون (Western Union)، تلفن را جدی نگرفت و متوجه نشد آینده ارتباطات است؟
به گزارش مجله یگانه، در دنیای امروز که ارتباطات لحظه ای پایه و اساس زندگی ما را تشکیل می دهد، تصور دنیایی بدون تلفن غیرممکن است. اما جالب است بدانید که این اختراع انقلابی در ابتدای مسیر خود با یک سد بزرگ از غرور و کوته فکری روبرو شد. در سال 1876، الکساندر گراهام بل (Alexander Graham Bell) که برای تجاری سازی اختراع خود به سرمایه احتیاج داشت، پیشنهاد فروش حق نشر تلفن را به غول بلامنازع آن موقع یعنی وسترن یونیون (Western Union) داد. پاسخی که او دریافت کرد، امروزه به عنوان نماد شکست در تحلیل آینده شناخته می گردد. این مقاله به آنالیز ابعاد مختلف این اشتباه تاریخی و پیامدهای فنی و اجتماعی آن می پردازد.
01
پیشنهاد وسوسه انگیز 100 هزار دلاری
در سال 1876، الکساندر گراهام بل با همراهی شرکای مالی خود یعنی گاردینر هابارد (Gardiner Hubbard) و توماس سندرز (Thomas Sanders)، به علت مسائل مالی شدید و هزینه های بالای تحقیق و توسعه، تصمیم گرفتند اختراع خود را بفروشند. آن ها به سراغ ویلیام اورتون (William Orton)، مدیرعامل قدرتمند وسترن یونیون رفتند و پیشنهاد فروش کل حق نشر تلفن را به مبلغ 100 هزار دلار مطرح کردند. در آن دوران، وسترن یونیون بر تمام خطوط تلگراف (Telegraph) ایالات متحده تسلط کامل داشت و این مبلغ برای آن ها بسیار ناچیز بود.
02
تلفن؛ اسباب بازی برقی بی مصرف!
یکی از معروف ترین جملات تاریخ مخابرات، پاسخ کتبی ویلیام اورتون به بل است. او در نامه ای نوشت: این تلفن معایب بسیار زیادی دارد که نمی توان آن را به عنوان یک وسیله ارتباطی جدی در نظر گرفت. این دستگاه اساساً برای ما هیچ ارزشی ندارد و چیزی بیش از یک اسباب بازی برقی (Electronic Toy) نیست. از منظر روان شناسی صنعتی (Industrial Psychology)، این برخورد ناشی از سوگیری تایید بود؛ اورتون چنان به امپراتوری تلگراف خود ایمان داشت که هر فناوری متفاوتی را پست و ناکارآمد می دید. او معتقد بود مردم هرگز حاضر نمی شوند به جای فرستادن پیغام های مکتوب و دقیق، با یک بوق و صدای بی کیفیت ارتباط برقرار نمایند.
03
چالش فنی؛ تلگراف هارمونیک در برابر انتقال صدا
از لحاظ فنی، بل در ابتدا سعی داشت یک سیستم تلگراف هارمونیک (هارمونیک Telegraph) بسازد که بتواند چندین پیغام را همزمان روی یک سیم بفرستد. زمانی که او به طور تصادفی متوجه شد صدا نیز می تواند منتقل گردد، مسیر تحقیقاتش تغییر کرد. مهندسان وسترن یونیون که در زمینه سیگنال های دیجیتال (نقطه و خط مورس) متخصص بودند، نمی توانستند درک نمایند که انتقال امواج آنالوگ (Analog Waves) صوتی چقدر پیچیده تر و در عین حال کارآمدتر است. آن ها فکر می کردند زیرساخت های فعلی شان که برای پالس های کوتاه طراحی شده، هرگز نمی تواند جریان مداوم و ضعیف الکتریسیته مورد احتیاج تلفن را در مسافت های طولانی حفظ کند.
04
رقابت پنهان با الیشا گری
واقعیت کمتر شنیده شده این است که وسترن یونیون به طور کامل از ایده تلفن غافل نبود. آن ها با مخترع دیگری به نام الیشا گری (Elisha Gray) در ارتباط بودند. در واقع، بل و گری هر دو در یک روز درخواست ثبت اختراع (Patent) خود را به اداره مربوطه ارائه دادند. وسترن یونیون به اشتباه تصور می کرد که اگر قرار باشد تلفنی ساخته گردد، گری پیروز میدان خواهد بود. این محاسبات غلط استراتژیک باعث شد آن ها پیشنهاد مستقیم بل را رد نمایند و منتظر بمانند تا با هزینه کمتر، فناوری گری را در اختیار بگیرند؛ غافل از اینکه پتنت بل به لحاظ حقوقی و فنی رجحان داشت.
05
ظهور شرکت تلفن بل و سقوط امپراتوری تلگراف
پس از پاسخ منفی وسترن یونیون، بل و شرکایش ناامید نشدند و شرکت تلفن بل (Bell Telephone Company) را تاسیس کردند. در عرض کمتر از دو سال، تقاضا برای تلفن به قدری افزایش یافت که وسترن یونیون متوجه اشتباه مهلک خود شد. آن ها به سرعت سعی کردند با استخدام توماس ادیسون (Thomas Edison) برای طراحی یک فرستنده کربنی (Carbon Transmitter) بهتر، به بازار بازگردند. اما دیگر دیر شده بود. بل از آن ها شکایت کرد و پس از یک نبرد حقوقی طولانی، وسترن یونیون مجبور شد از بازار تلفن خارج گردد و تمام حقوق خود را به شرکت بل واگذار کند. این آغاز سرانجام دوران طلایی تلگراف در تاریخ بود.
06
تحلیل مالی؛ ضرر چند تریلیون دلاری
اگر بخواهیم 100 هزار دلار سال 1876 را با تورم امروز محاسبه کنیم، به رقمی حدود 3 میلیون دلار می رسیم. در نگاه اول شاید رقم بزرگی به نظر برسد، اما در مقایسه با ارزش فعلی صنعت مخابرات که تریلیون ها دلار تخمین زده می گردد، این معامله عملاً رایگان بوده است. وسترن یونیون با رد این پیشنهاد، نه تنها یک اختراع، بلکه حق مالکیت بر آینده زیرساخت های جهانی را از دست داد. شرکت بل بعدها به ای تی اند تی (AT&T) تبدیل شد که برای دهه ها بزرگترین شرکت جهان بود، در حالی که وسترن یونیون به یک سرویس انتقال وجه محدود شد.
07
تلفن در سینما و مستندها
داستان این اشتباه تاریخی بارها در آثار هنری منعکس شده است. در فیلم داستان الکساندر گراهام بل (The Story of Alexander Graham Bell) محصول 1939، کوشش های بل برای متقاعد کردن سرمایه گذاران و برخورد سرد وسترن یونیون به خوبی تصویر شده است. بعلاوه مستندهای متعددی در شبکه هیستوری (History Channel) به این موضوع پرداخته اند و آن را به عنوان یکی از ده اشتباه استراتژیک برتر در تاریخ تجارت طبقه بندی نموده اند. این داستان همیشه به عنوان یک درس عبرت در دانشکده های مدیریت تدریس می گردد.
08
تلفن و تغییر در روابط اجتماعی
جامعه شناسان معتقدند که وسترن یونیون پتانسیل اجتماعی تلفن را نادیده گرفت. تلگراف یک وسیله رسمی و خشک بود که معمولاً برای اخبار فوری، مرگ و میر یا معاملات تجاری استفاده می شد. اما تلفن، صمیمیت (Intimacy) را به ارتباطات راه دور افزود. امکان شنیدن تن صدا و احساسات طرف مقابل، چیزی بود که تلگراف هرگز نمی توانست ارائه دهد. این رویکرد انسانی به تکنولوژی، همان چیزی بود که مدیران وسترن یونیون با ذهنیت صرفاً صنعتی خود قادر به درک آن نبودند و همین عامل باعث شد تلفن با سرعتی غیرقابل تصور در خانه ها نفوذ کند.
09
مقایسه با اشتباهات مشابه در عصر مدرن
تاریخ تکرار می گردد. رد پیشنهاد بل به وسیله وسترن یونیون، شباهت عجیبی به رد پیشنهاد خرید گوگل (Google) به وسیله شرکت اکسایت (Excite) یا رد پیشنهاد همکاری نتفلیکس (Netflix) به وسیله بلاک باستر (Blockbuster) دارد. در تمام این موارد، شرکت های بزرگ به علت ترس از نابودی مدل کسب وکار فعلی خود، از پذیرش فناوری تازه سرباز زدند. این پدیده در جهانی تکنولوژی به نام نفرین موفقیت شناخته می گردد؛ جایی که دارایی های فعلی یک شرکت، مانع از تماشا فرصت های آینده می شوند.
10
اسرار پشت پرده؛ نقش ادیسون در نبرد
وقتی وسترن یونیون متوجه شد که بازی را به بل باخته است، توماس ادیسون را با حقوقی گزاف استخدام کرد تا تلفنی بسازد که پتنت های بل را نقض نکند. ادیسون فرستنده کربنی را اختراع کرد که کیفیت صدا را به طرز چشمگیری نسبت به مدل اولیه بل بهبود بخشید. جالب است که بل در آن موقع از وسترن یونیون به خاطر دزدی ادبی و فنی شکایت کرد. این درگیری نشان می دهد که حتی پس از رد کردن پیشنهاد خرید، وسترن یونیون به جای همکاری، مسیر تقابل و کپی برداری را انتخاب کرد که در نهایت منجر به شکست اخلاقی و حقوقی آن ها در دادگاه های فدرال شد.
11
پاسخ به یک پرسش؛ چرا وسترن یونیون نابود نشد؟
بسیاری می پرسند اگر این اشتباه تا این حد بزرگ بود، چرا وسترن یونیون هنوز وجود دارد؟ حقیقت این است که وسترن یونیون به عنوان یک شرکت مخابراتی بازنده شد و از بازار اصلی خود حذف شد. اما آن ها یک چرخش استراتژیک انجام دادند. آن ها متوجه شدند که از خطوط تلگراف می توان برای انتقال حواله های ارزی استفاده کرد. در واقع، تمرکز آن ها از انتقال پیغام به انتقال پول تغییر یافت. با این حال، آن ها هرگز نتوانستند جایگاهی را که می توانستند به عنوان رهبر ارتباطات جهان داشته باشند، دوباره به دست آورند.
12
بل و اولین تماس تلفنی
در حالی که مدیران وسترن یونیون مشغول تمسخر تلفن بودند، بل اولین جمله رسمی تاریخ تلفن را به دستیارش گفت: آقای واتسون، بیا اینجا، می خواهم ببینمت. (Mr. Watson, come here, I want to see you). نکته خنده دار اینجاست که این جمله به علت یک نقص فنی یا ریختن اسید روی لباس بل گفته شد، نه یک بیانیه رسمی برای افتتاح! این سادگی و کاربردی بودن تلفن درست در مقابل پیچیدگی و تشریفات تلگراف قرار داشت و همین سادگی بود که در نهایت بازار را فتح کرد.
نوشته های مرتبط با داستانهای واقعی شرکت های بزرگ
- 15 فکت حیرت انگیز درباره آمازون (Amazon)؛ از میزهایی که دَر بودند تا امپراتوری که جهان را بلعید
- تاریخچه تویوتا؛ از ماشین بافندگی تا پادشاهی در جهانی خودرو
- 14 دانستنی باورنکردنی درباره لگو (LEGO) که از یک فاجعه به دنیا آمد
- شرکت بزرگ شل Shell کارش را از صدف های دریایی آغاز نموده بود!
- تاریخچه بی ام و؛ از ممنوع شدن ساخت موتورهای هواپیما تا پادشاهی جاده ها
دکتر علیرضا مجیدی
پزشک، نویسنده و بنیان گذار وبلاگ خبرنگاران
دکتر علیرضا مجیدی، نویسنده و بنیان گذار وبلاگ خبرنگاران .
با بیش از 20 سال نویسندگی ترکیبی مستمر در زمینهٔ پزشکی، فناوری، سینما، کتاب و فرهنگ.
باشد که با هم متفاوت بیاندیشیم!
دربارهٔ علیرضا مجیدی در خبرنگاران